De hete adem van moeder natuur

De hete adem van moeder natuur

Door Maurice Ballard, voorzitter CleanTechPunt

 

In 1965 waren de topmanagers van het olieconcern Shell gretig op zoek naar informatie en inzichten over hoe de wereld eruit zou zien in het jaar 2000. De Britse wetenschapper James Lovelock gaf zijn prognose en voorspelde prompt dat het grootste probleem in 2000 het milieu zou vormen. “Het zal rond de eeuwwisseling zo problematisch zijn dat jouw bedrijf als olieproducent ernstig schade zal lijden”. Toch hoopten deze multinationals dat de vele nieuwe uitvindingen, aangedreven door ‘hun’ brandstof, de eeuwwisseling gingen domineren.

James Lovelock deed al sinds het midden van de jaren zestig klimaatvoorspellingen. De consistente nauwkeurigheid hiervan leverde hem de ​​reputatie op van meest gerespecteerde wetenschapper uit Groot-Brittannië. Klimaat gerelateerde wetenschappelijke inzichten en hun desastreuse gevolgen blijken na verschillende decennia ’s akelig precies te zijn voorspeld. Het was duidelijk: de dreiging ligt niet bij de voorspeller maar wel in het blijven ontkennen van de wetenschappelijke bewijzen.

In 1979 schreef deze wetenschapper:
We leven op een levende planeet die niet kan reageren op de veranderingen die de mens veroorzaakt… Ofwel worden deze veranderingen door de mens zelf uitgeschakeld, ofwel wordt de mens uitgeschakeld!”

Destijds werd deze uitspraak door de industriële én politieke wereld gequoteerd als een zéér negatieve benadering van onze toekomst. Maar ons klimaat houdt géén rekening met onderhandelde emissiequota’s noch met resultaten van de laatste klimaattop in Polen. Onze planeet reageert op de oorzaak en levert een gevolg af. Juist omdat de vorige generatie geen kennis had over de oorzaken van klimaatsverandering én onze volgende generatie aan deze gevolgen niets meer kan veranderen, is onze huidige generatie verplicht om hier in te grijpen. Wij leven in een unieke periode dat we de mogelijkheid hebben om deze klimaatsveranderingen een halt toe te roepen. Maar we kunnen geen kwart eeuw blijven zeggen dat het vijf voor twaalf is. Twaalf uur is nu al lang voorbij!

Ondertussen wordt Jan Modaal moe én het moe van het horen spreken over klimaatverandering met de uitspraak: “Is dit nu nog niet opgelost?” Wel nu, het ergste moet nog komen. De harde maatregelen om de klimaatsverandering te kunnen keren moeten nog genomen worden.  Zullen wij als de verstandigste wezens op aarde – tevens veroorzaker van het probleem – ook voor dé oplossing kunnen zorgen?

Soms kan een wandeling in de natuur heilzaam zijn. In de Ardennen bijvoorbeeld. Een wandeling op de oevers van de Maas. En dan kom je plots een bordje tegen met onderstaande tekst erop:

De mens is de meest hersenloze soort, hij vereert een onzichtbare God en vernielt een zichtbare natuur! Zonder te beseffen dat de natuur die hij vernielt juist de God is die hij vereert!” – Hubert Reeves.

De wetenschappelijke wereld is er vandaag echt van overtuigd: het ‘venster’ van het Antropoceen (het tijdperk waarin het aardse klimaat en de atmosfeer de gevolgen ondervinden van menselijke activiteit) waarbinnen maatregelen genomen kunnen worden om de opwarming van de aarde terug te draaien, is zich stilaan aan het sluiten.

Een lange termijnvisie met ambitie

Ik geef toe, dit is niet de meest opbeurende toespraak die je kan houden om als CleanTechPunt-voorzitter een nieuw werkjaar in te zetten. Maar goed-nieuws-shows blijven geven terwijl de signalen van onze aarde het tegenovergestelde bewijzen, is voeding geven aan de ‘klimaatnon-believers’.

Natuurlijk kunnen we het tij doen keren! Daarvoor hebben we leiders nodig die een hoger ambitieniveau nastreven, een lange termijnvisie willen hanteren, de wetenschap ernstig nemen, een tijdshorizon hanteren die veel verder reikt dan eerstvolgende verkiezingen en de belangen van komende generaties voorop durven plaatsen. En wat vooral politieke moed vereist, is vandaag maatregelen doorvoeren die pas positieve effecten genereren voor de volgende generaties.

Moedige mensen zijn mensen die inzien dat ‘onverschilligheid’ niet opgevangen kan worden door ‘technologisch’ optimisme en dat een transitie-richting ‘klimaat neutraal’ alleen maar mogelijk is op basis van een correct maatschappelijk draagvlak.

Dat hier een maatschappelijk draagvlak voor nodig is, daar is men het altijd roerend over eens! Maar wat met de weg daar naartoe? Zonder een degelijk maatschappelijk draagvlak zullen de ‘gele hesjes’ op termijn alleen maar van kleur veranderen.

Samen met zovele CleanTechAmbassadeurs, weten we dat we het tij zeker nog kunnen keren. Cleantech zichtbaar maken en wijzen op de positieve en oplossende rol van Cleantech is inderdaad een opdracht die een onafgebroken inspanning vereist. Naast zovele andere actoren willen wij ondersteuning blijven geven aan beleidsmensen én bedrijfsleiders met een duurzame langetermijnvisie. Zij verdienen onze actieve inzet en engagement omdat zij tenslotte de maatschappelijke uitdaging durven aangaan waar wij vandaag als samenleving voor staan.

Maurice Ballard

www.CleanTechPunt.be

maurice.ballard@CleanTechPunt.be